Manje šećera u djetinjstvu, manji rizik od raka? Novo istraživanje donosi iznenađujuće rezultate

Novo istraživanje pokazalo je da su ljudi koji su tokom prvih 1.000 dana života bili izloženi znatno manjoj količini šećera kasnije imali niži rizik od nekoliko vrsta raka, ali i znakove sporijeg biološkog starenja.

Istraživači sa Univerziteta u Cambridgeu i Kineskog poljoprivrednog univerziteta iskoristili su vrlo neobičnu okolnost iz britanske historije – poslijeratno ograničenje šećera koje je trajalo do septembra 1953. godine. Upravo je nagli kraj tih ograničenja naučnicima omogućio da uporede ljude koji su prve godine života proveli uz manje šećera s onima koji su rođeni nakon ukidanja restrikcija.

Prvih 1.000 dana pokazalo se posebno važnim

Istraživanje je obuhvatilo 64.761 osobu rođenu u Velikoj Britaniji između 1951. i 1956. godine. Posebno je posmatran period od začeća do djetetove druge godine, koji se često opisuje kao prvih 1.000 dana života.

Rezultati su bili posebno zanimljivi kada je riječ o raku. Kod osoba koje su u najranijem periodu bile duže izložene ograničenom unosu šećera zabilježena je niža učestalost nekoliko vrsta raka.

Najizraženija razlika odnosila se na rak jetre, čija je učestalost bila oko 69 posto niža, dok je rizik od raka prostate bio niži za oko 52 posto. Istraživači su zabilježili i nižu učestalost raka pluća, debelog crijeva i dojke.

Važno je, međutim, rezultate pravilno tumačiti: istraživanje govori o povezanosti ranog unosa šećera i kasnijeg zdravlja, a ne znači da će smanjenje šećera samo po sebi spriječiti rak kod pojedinca.

Šta se dešavalo nakon ukidanja ograničenja?

Poslijeratna Britanija pružila je naučnicima svojevrsni prirodni eksperiment. Dok su ograničenja bila na snazi, unos šećera bio je mnogo niži. Nakon njihovog ukidanja prosječna potrošnja među odraslima naglo je porasla – sa približno 40 na oko 80 grama šećera dnevno.

Zbog toga su ljudi rođeni u različitim periodima imali različit nivo izloženosti šećeru upravo u osjetljivim fazama razvoja.

Istraživači su potom, decenijama kasnije, pratili njihovo zdravstveno stanje i prehrambene navike.

Nije riječ samo o raku

Jedan od zanimljivijih nalaza odnosio se na telomere, strukture na krajevima hromozoma koje se često koriste kao jedan od pokazatelja biološkog starenja.

Kod ljudi koji su u najranijem životu bili izloženi manjim količinama šećera telomere su bile nešto duže. Istraživači su tu razliku procijenili kao ekvivalent približno 2,2 godine manjeg biološkog starenja.

Osim toga, čini se da prehrambene navike iz ranog djetinjstva nisu potpuno nestale s godinama.

Navike stečene kao djeca mogu ostati i kasnije

Ljudi koji su odrasli uz poslijeratna ograničenja i decenijama kasnije su u prosjeku unosili manje šećera, jeli manje ukupne količine hrane i imali raznovrsniju prehranu. To sugerira da se ukus i odnos prema određenim namirnicama mogu oblikovati vrlo rano.

Upravo zbog toga naučnici smatraju da bi prvih 1.000 dana moglo predstavljati posebno važan period kada je riječ o dugoročnom zdravlju.

Šta ovo znači za današnje roditelje?

Poruka istraživanja nije da djeci treba uskraćivati svu slatku hranu, već da pretjeran unos dodanog šećera u najranijem periodu života nije beznačajan.

Savremena prehrana djeci često donosi mnogo više šećera nego što je potrebno, posebno kroz zaslađene napitke, slatkiše i različite industrijski prerađene proizvode. Zbog toga stručnjaci godinama upozoravaju na važnost navika koje se stvaraju još u ranom djetinjstvu.

Ovo istraživanje dodatno pokazuje koliko ono što se dešava u prvim godinama života može biti povezano sa zdravljem mnogo decenija kasnije.