HPV vakcina: Koliko je efikasna, kada se daje i kakve reakcije može izazvati?

Određeni tipovi HPV-a povezani su s razvojem različitih vrsta karcinoma, ali i genitalnih bradavica. Upravo zbog toga vakcinacija ima važnu ulogu u prevenciji infekcija koje kasnije mogu dovesti do ozbiljnih zdravstvenih problema.

U Srbiji je od juna 2022. godine dostupna besplatna devetovalentna HPV vakcina, koja se može primiti u domovima zdravlja kod izabranog pedijatra.

Od kojih bolesti štiti HPV vakcina?

HPV vakcina štiti od infekcija izazvanih tipovima virusa koji mogu biti povezani s različitim malignim oboljenjima.

Kod žena vakcinacija može pomoći u prevenciji karcinoma grlića materice, vagine, vulve, analne regije i drugih područja koja mogu biti zahvaćena HPV-om.

Kod muškaraca se zaštita odnosi na karcinome anogenitalnog područja, uključujući penis i završni dio debelog crijeva, kao i određene karcinome usne šupljine, ždrijela i glasnih žica.

Osim toga, vakcina štiti i od tipova HPV-a koji mogu izazvati genitalne bradavice.

Kada je najbolje primiti vakcinu?

Vakcina se prema navedenim preporukama može primiti već nakon navršene devete godine, a preporučuje se i djevojčicama i dječacima školskog uzrasta.

U Srbiji je vakcinacija besplatna za djecu i mlade od 9 do 19 godina, a broj doza zavisi od uzrasta u kojem se vakcinacija započne. U određenim situacijama vakcina se može dati i istovremeno s drugim vakcinama, primjerice tokom sistematskog pregleda u završnim razredima osnovne škole.

Zašto se vakcina daje prije odrasle dobi?

Jedno od čestih pitanja jeste zbog čega se HPV vakcina preporučuje upravo u školskom uzrastu.

Ideja je da se imunitet izgradi prije mogućeg susreta s virusom kasnije u životu. Zbog toga se vakcinacija preporučuje u ranijoj dobi, kada se želi postići zaštita prije izlaganja HPV infekciji.

Kakve reakcije se mogu očekivati?

Kao i kod drugih vakcina, nakon primanja HPV vakcine mogu se pojaviti prolazne reakcije.

Najčešće su bol, crvenilo ili otok na mjestu uboda, a mogu se javiti i blaga temperatura, glavobolja ili mučnina.

Prema informacijama navedenim u izvornom tekstu, ove reakcije uglavnom su blage i kratkotrajne.

Koliko je vakcina efikasna?

Prema podacima iz izvora, HPV vakcina ima visoku efikasnost, uz više od 90 posto smanjenja rizika od karcinoma grlića materice, kao i smanjenje rizika od drugih maligniteta povezanih s HPV infekcijom.

Zbog toga se vakcinacija posmatra kao jedna od mjera prevencije HPV infekcija i bolesti koje virus može izazvati.

Da li je HPV vakcina sigurna?

U tekstu se navodi da je sigurnost HPV vakcine proučavana kroz veliki broj kliničkih istraživanja tokom prethodnih decenija, a Svjetska zdravstvena organizacija je opisuje kao vakcinu s visokim nivoom sigurnosti.

Također se navodi da nema dokaza da HPV vakcina uzrokuje neplodnost ili podstiče promiskuitet.

Važno je i da roditelji prije vakcinacije razgovaraju s pedijatrom, posebno ako imaju pitanja o zdravstvenom stanju djeteta, ranijim reakcijama na vakcine ili rasporedu doza.

HPV infekcija često može proći bez simptoma, zbog čega osoba može biti zaražena, a da toga nije svjesna. Upravo zato prevencija ima značaj prije nego što do infekcije uopće dođe.